Câu hỏi trong đầu người mẹ lúc hai giờ sáng luôn là câu này: đây có phải rồi không, hay lại là báo động giả. Không ai muốn vào viện rồi bị cho về, và cũng không ai muốn ở nhà quá lâu. Có vài điểm phân biệt giúp quyết định dễ hơn.
Ba điểm phân biệt chính
- Đều đặn: gò thật đều hơn, gò giả lộn xộn.
- Khoảng cách: gò thật ngắn dần, gò giả không theo quy luật.
- Cường độ: gò thật mạnh dần, gò giả lúc mạnh lúc nhẹ.
Thêm một điểm thứ tư rất hữu ích: gò giả thường lắng xuống khi nghỉ ngơi, uống nước và đổi tư thế; gò thật thì không. Đây là phép thử làm được ngay ở nhà và nó loại bỏ phần lớn các trường hợp báo động giả.
Phép thử đơn giản ở nhà
- Uống một cốc nước lớn.
- Đi tiểu.
- Nằm nghiêng trái, nghỉ khoảng một giờ.
- Đếm cơn gò trong lúc đó.
- Nếu lắng xuống thì thường là gò sinh lý.
- Nếu vẫn đều và mạnh dần thì chuẩn bị đi.
Lưu ý quan trọng: phép thử này chỉ dùng khi không có ra máu, không ra nước ối và thai máy bình thường. Có bất kỳ dấu hiệu nào trong ba thứ đó thì bỏ qua phép thử và đi viện luôn.
Cách đếm cơn gò
- Tính từ lúc bắt đầu cơn này tới lúc bắt đầu cơn sau là khoảng cách.
- Tính từ lúc bụng bắt đầu cứng tới lúc mềm lại là độ dài cơn.
- Ghi lại giờ bắt đầu và độ dài của từng cơn.
- Theo dõi liên tục ít nhất một giờ mới thấy xu hướng.
- Ghi luôn mức đau để thấy có tăng không.
Chỗ hay nhầm là tính khoảng cách từ lúc kết thúc cơn này tới lúc bắt đầu cơn sau. Cách tính đúng là từ đầu cơn này tới đầu cơn sau — nhầm chỗ này làm con số sai lệch và dẫn tới quyết định sai.
Cơn gò chuyển dạ cảm giác thế nào
- Thường bắt đầu từ lưng rồi vòng ra bụng.
- Bụng cứng lại trong suốt cơn.
- Đau tăng dần tới đỉnh rồi giảm.
- Giữa hai cơn có khoảng nghỉ thật sự.
- Không đổi tư thế nào làm hết đau.
Cảm giác cơn gò bắt đầu ở lưng là chi tiết nhiều người không được dặn trước, rồi tưởng mình chỉ bị đau lưng. Đặt tay lên bụng khi thấy đau để kiểm tra bụng có cứng lại không là cách nhận ra.
Cơn gò sinh lý cảm giác thế nào
- Bụng cứng lên rồi mềm lại, thường không đau nhiều.
- Xuất hiện rải rác, không theo nhịp.
- Hay xuất hiện khi mệt, khi thiếu nước, khi vận động nhiều.
- Giảm khi nghỉ và uống nước.
Cơn gò sinh lý thường tăng lên trong những tuần cuối và nhiều người bị nhầm nhiều lần trước khi chuyển dạ thật. Điều này bình thường và không có nghĩa là mình không biết nhận ra — cơn thật khi tới thì khác rõ rệt.
Đi viện ngay, không cần đợi cơn gò
- Ra nước ối, dù ít hay nhiều.
- Ra máu.
- Thai máy ít hơn nhịp thường ngày.
- Đau bụng dữ dội liên tục, bụng cứng không giãn.
- Sốt, đau đầu dữ dội, nhìn mờ.
- Bất cứ dấu hiệu nào bác sĩ đã dặn riêng.
Nhóm này không áp dụng bất kỳ phép thử nào ở nhà. Gọi cho nơi dự định sinh, báo mình đang trên đường, rồi đi.
Khi nào là lúc lên đường
- Cơn gò đều đặn, cách nhau vài phút, kéo dài khoảng một phút.
- Duy trì như vậy trong khoảng một giờ.
- Đau tới mức khó nói chuyện trong lúc có cơn.
- Hoặc bất cứ mốc nào nơi mình sinh đã dặn.
Hãy hỏi trước nơi mình dự định sinh về mốc cụ thể, vì nó phụ thuộc cả vào khoảng cách từ nhà tới viện và tình trạng riêng. Người ở xa hoặc đã sinh con trước đó thường được dặn đi sớm hơn.
Con so và con rạ khác nhau
- Người sinh con đầu thường có giai đoạn đầu dài hơn.
- Người đã sinh rồi thường chuyển dạ nhanh hơn.
- Vì vậy con rạ thường được dặn đi sớm hơn.
- Kinh nghiệm lần trước là thông tin đáng nói với bác sĩ.
Nếu lần trước chuyển dạ rất nhanh thì hãy nói điều đó ngay từ những buổi khám cuối. Đó là thông tin ảnh hưởng trực tiếp tới lời dặn về thời điểm đi viện.
Gọi trước khi đi
- Gọi cho nơi dự định sinh để báo.
- Nói tuần thai, cơn gò thế nào, có ra nước ra máu không.
- Nói thai máy có bình thường không.
- Hỏi tới cổng nào, khu nào.
- Nghe hướng dẫn rồi làm theo.
Cuộc gọi này giúp cả hai phía: bên viện chuẩn bị tiếp nhận, còn mình thì biết chắc nên đi hay chờ thêm. Nó cũng là lúc hỏi những điều chưa rõ thay vì băn khoăn suốt đường đi.
Được cho về thì sao
Rất nhiều người vào viện rồi được cho về vì chưa tới lúc, và điều đó hoàn toàn bình thường. Nhân viên y tế quen với chuyện này và không ai coi đó là làm phiền. Cái giá của một chuyến đi thừa là vài giờ; cái giá của việc ở nhà quá lâu khi cần vào thì khác hẳn. Khi phân vân, hãy chọn đi.
Điều cần chuẩn bị sẵn từ trước
Tất cả những quyết định ở trên sẽ dễ hơn nhiều nếu túi đi sinh đã xếp xong, kế hoạch di chuyển đã thống nhất và số điện thoại đã viết ra giấy. Lúc cơn gò đã đều thì không phải là lúc để bắt đầu tìm sổ khám thai.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết cơn gò là chuyển dạ thật?
Cơn gò chuyển dạ thật đều đặn hơn, khoảng cách ngắn dần, cường độ mạnh dần và không hết khi nghỉ ngơi hay đổi tư thế. Cơn gò sinh lý thì không đều, không mạnh dần và thường lắng xuống khi nằm nghỉ và uống nước.
Cơn gò cách nhau bao lâu thì nên đi viện?
Mốc thường được nhắc là khi cơn gò đều đặn cách nhau vài phút, kéo dài khoảng một phút mỗi cơn và duy trì như vậy trong khoảng một giờ. Tuy vậy mốc cụ thể nên theo hướng dẫn của nơi mình dự định sinh vì có thể khác nhau tuỳ tình trạng và tuỳ khoảng cách từ nhà tới viện.
Có dấu hiệu nào phải đi viện dù chưa đau không?
Có: ra nước ối, ra máu, thai máy ít hơn thường lệ, hoặc bất cứ dấu hiệu nào bác sĩ đã dặn riêng. Những trường hợp này đi ngay chứ không chờ tới khi có cơn gò đều.
Vào viện rồi được cho về thì có phải mình sai không?
Không, đó là chuyện rất bình thường và nhân viên y tế quen với việc này. Đi kiểm tra rồi được xác nhận chưa tới lúc vẫn tốt hơn nhiều so với ở nhà quá lâu khi đã cần vào.